Avrupa’daki filolar için takograf güncellemesi zorunlu
Avrupa karayolu taşımacılığında dijital takografların rolü genişliyor. Sürücülerin çalışma, sürüş ve dinlenme sürelerini kaydeden bu cihazlar; sınır geçişleri, araç konumu, yükleme-boşaltma faaliyetleri ve denetim süreçlerinde kullanılan veriler açısından da merkezi bir konuma geliyor.
Hakan Şentürk: “Takograf güncellemesi, yasal uyum ve operasyonel güvenlik meselesidir”
VDO, DTCO 4.1 dijital takograf kullanan filo işletmelerinin cihazlarını en geç bir sonraki periyodik takograf kontrolünde DTCO 4.1b sürümüne güncellemeleri gerektiğini duyurdu. Wollnikom Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Şentürk, gelişmenin Avrupa’da faaliyet gösteren filoların yanı sıra Türkiye–Avrupa hattında taşımacılık yapan şirketler tarafından da yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Avrupa karayolu taşımacılığında dijital takografların rolü genişliyor. Sürücülerin çalışma, sürüş ve dinlenme sürelerini kaydeden bu cihazlar; sınır geçişleri, araç konumu, yükleme-boşaltma faaliyetleri ve denetim süreçlerinde kullanılan veriler açısından da merkezi bir konuma geliyor.
VDO Deutschland tarafından yayımlanan bilgilendirmeye göre, filolarında DTCO 4.1 bulunan işletmelerin cihazlarını DTCO 4.1b sürümüne güncellemeleri gerekiyor. Zorunlu güncellemenin en geç aracın bir sonraki periyodik takograf kontrolünde ve yetkili bir VDO servisinde gerçekleştirilmesi isteniyor.
Almanya’da faaliyet gösteren Wollnikom’un Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Şentürk, duyurunun yalnızca Almanya’daki taşımacılık şirketlerini ilgilendiren teknik bir gelişme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Şentürk, “Avrupa’da yol kenarı kontrolleri giderek daha fazla dijital kayıtlar üzerinden gerçekleştiriliyor. Bu nedenle takografın yalnızca çalışıyor olması yeterli değil; yazılımının, güvenlik bileşenlerinin ve yasal gerekliliklere uyumunun da güncel olması gerekiyor” dedi.
DTCO 4.1b ne getiriyor?
DTCO 4.1b, ikinci nesil akıllı takografın güncellenmiş sürümü olarak konumlanıyor. Yeni sürümün öne çıkan özelliklerinden biri, Avrupa’nın uydu navigasyon sistemi Galileo tarafından sunulan OSNMA teknolojisini kullanması.
“Open Service Navigation Message Authentication” ifadesinin kısaltması olan OSNMA, uydudan alınan konum verisinin gerçekten Galileo sisteminden gelip gelmediğinin doğrulanmasına imkân sağlıyor. Navigasyon mesajlarına eklenen dijital doğrulama, sahte veya manipüle edilmiş konum sinyallerine karşı güvenliği artırıyor.
DTCO 4.1b ile birlikte;
Galileo’nun OSNMA doğrulamalı konum verilerinden yararlanılması,
sınır geçişlerinin otomatik olarak kaydedilmesi,
güncel güvenlik ve manipülasyondan korunma standartlarının karşılanması,
Bluetooth üzerinden veri aktarımı ve cihaz yönetiminin desteklenmesi,
takograf sisteminin kararlılığının ve güvenilirliğinin geliştirilmesi,
ilerleyen dönemde yürürlüğe girecek düzenlemelere teknik uyum sağlanması hedefleniyor.
Hakan Şentürk merak edilen soruları yanıtladı;
Daily Filo: Bu güncelleme neden bu kadar önemli?
Hakan Şentürk: Akıllı takograflar artık yalnızca sürüş ve dinlenme sürelerini kaydeden cihazlar değil. Sınır geçişinden araç konumuna, sürücü faaliyetlerinden denetim verilerine kadar birçok kritik bilgi bu sistemler üzerinden oluşturuluyor. Bu nedenle DTCO 4.1b’ye geçişi sıradan bir yazılım güncellemesi olarak değerlendirmemek gerekir. Konu aynı zamanda yasal uyum, veri güvenilirliği, siber güvenlik ve operasyonel devamlılık meselesidir.
Daily Filo: Güncelleme hangi araçları ilgilendiriyor?
Hakan Şentürk: Duyuru, öncelikle DTCO 4.1 kullanan araçları kapsıyor. Filo işletmelerinin araçlarındaki cihazların marka ve sürüm bilgilerini kontrol etmesi gerekiyor. VDO’ya göre sürüm bilgisi cihazın üzerindeki tip etiketinden veya teknik veri çıktısından öğrenilebiliyor.
Daha eski nesil takograf kullanan araçların durumu ise ayrıca değerlendirilmelidir. Çünkü bu araçlarda yazılım güncellemesi yeterli olmayabilir ve cihaz değişimi gerekebilir.
Daily Filo: DTCO 4.1 cihazının tamamen değiştirilmesi gerekiyor mu?
Hakan Şentürk: Uygun DTCO 4.1 cihazlarda işlem, yazılım güncellemesi yoluyla gerçekleştiriliyor. Dolayısıyla bütün cihazların sökülüp yenilenmesinden söz etmiyoruz. Ancak cihazın mevcut sürümünün ve teknik durumunun yetkili servis tarafından kontrol edilmesi gerekiyor.
Daha eski takograf modellerinde ise aracın yaşı, kullanım alanı ve tabi olduğu düzenlemelere göre farklı bir teknik çözüm gerekebilir.
Daily Filo: Güncelleme için son tarih nedir?
Hakan Şentürk: Bütün araçlar için belirlenmiş tek bir takvim gününden söz edilmiyor. VDO, DTCO 4.1’den DTCO 4.1b’ye geçişin en geç aracın bir sonraki periyodik takograf kontrolünde gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Filoların araç bazında kontrol tarihlerini çıkarması ve servis randevularını buna göre planlaması gerekiyor. İşlemin son ana bırakılması, servis yoğunluğu nedeniyle operasyon planlamasını zorlaştırabilir.
Daily Filo: Araç uzun süre hizmet dışında kalır mı?
Hakan Şentürk: Güncelleme, planlanmış periyodik takograf kontrolü ve kalibrasyon işlemiyle birlikte yapılabiliyor. VDO’nun açıklamasına göre yazılım yükleme işlemi bakım sürecine entegre edilebildiği için araçların uzun süre hizmet dışında kalmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Bununla birlikte kesin işlem süresi cihazın mevcut durumuna ve servisin çalışma planına göre değişebilir. Randevu sırasında süre ve işlem kapsamının yetkili servisten öğrenilmesi gerekir.
Daily Filo: Güncelleme yapılmazsa ne olabilir?
Hakan Şentürk: Gerekli güncellemenin yapılmaması, yol kenarı veya işletme denetimlerinde eksiklik olarak değerlendirilebilir. VDO da eski yazılım sürümlerinin bazı ülkelerde kontrol edilmeye başlandığını ve para cezası riski bulunduğunu belirtiyor.
Uygulama ve yaptırımlar ülkeden ülkeye değişebilir. Ancak Avrupa’da dijital kontrollerin yaygınlaştığı düşünüldüğünde filo işletmelerinin bu konuyu ertelemesi doğru olmaz.
Daily Filo: Hafif ticari araçlar da kapsamda mı?
Hakan Şentürk: Avrupa’daki takograf yükümlülüğü artık yalnızca ağır ticari araçlarla sınırlı değil. 1 Temmuz 2026 itibarıyla izin verilen toplam ağırlığı, römork veya yarı römork dâhil 2,5 tonu aşan ve ticari sınır ötesi yük taşımacılığında ya da kabotaj faaliyetlerinde kullanılan hafif ticari araçlar da ikinci nesil akıllı takograf kapsamına alındı.
Faaliyet türüne göre istisnalar bulunabildiği için her araç kendi kullanım koşulları içerisinde değerlendirilmelidir.
Daily Filo: Türkiye’den Avrupa’ya çalışan şirketler ne yapmalı?
Hakan Şentürk: Türkiye plakalı araçların durumu; kayıt ülkesi, güzergâh, araç ağırlığı, taşımanın niteliği ve AETR hükümleri gibi farklı unsurlara göre değişebilir. Bu nedenle bütün Türkiye plakalı araçlar için tek bir değerlendirme yapmak doğru olmaz.
Bununla birlikte Avrupa güzergâhında çalışan ve DTCO 4.1 kullanan şirketlerin cihaz sürümlerini kontrol ettirmesi, yetkili servislerden bilgi alması ve operasyonlarının hangi yükümlülüklere tabi olduğunu doğrulaması gerekir. Türkiye ile Avrupa arasındaki taşımacılık yoğunluğu düşünüldüğünde bu değişiklik Türk taşımacılık sektörü açısından da önem taşıyor.
Filolar için beş adımlık yol haritası
Hakan Şentürk, filo işletmelerinin şu adımları izlemesini önerdi:
Filodaki araçların takograf marka ve sürüm bilgilerini listeleyin.
DTCO sürümünü cihaz etiketi veya teknik veri çıktısından doğrulayın.
Her aracın bir sonraki periyodik takograf kontrol tarihini belirleyin.
Yetkili VDO servisiyle güncelleme randevusu planlayın.
Sürücüleri manuel girişler, sürücü kartı kullanımı ve yeni fonksiyonlar konusunda bilgilendirin.
Şentürk, “İşletmeler bir eksikliği denetim sırasında öğrenmek yerine önceden harekete geçmeli. DTCO 4.1b güncellemesi bugünün yasal gerekliliklerini karşılamanın yanında filoları geleceğin dijital denetim sistemlerine de hazırlıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Son Eklenenler
